Meyva ağacından
haber verir. Mevlânâ da bir meyva, babasının
meyvası.
O da Sultanü'l-Ulema Bahaeddin Veled'den haber veriyor. Ki adı
Muhammed Bahaeddin'dir. (1151-1228/1231 Konya)
Sultanül'l-Ulema yâni âlimlerin sultanı
olan Bahaeddin Veled,
şahsında
tüm büyük âlimlerin çağlar
boyunca yaptıkları
ve yapacakları
asil davranışlara
tercüman olmuştur.
Örnek olduğu
hususlar, bugün de başımızı
ağrıtan
şeylerdir.
Ki kimi Müslüman kardeşlerimiz
bu konularda tereddüt içindeler. Kararsızlık
girdabında
çırpınmaktalar.
Devlet-vatandaş
ilişkileri
hakkında
Bahaeddin Veled, sergilediği
davranış
biçimiyle bizlerin önünü aydınlatmakta...
Bazı
ince mes'ele ve sorunları,
gerçek mânâda görmemizi sağlamaktadır.
Tarihe baktığımızda
bütün büyük din bilginleri, devletle çekişmemişler,
devleti dillerine dolamamışlar.
Devletle halkın
arasını
açmamışlar.
Halkı
devlete karşı,
asla kışkırtmamışlar...
Hele devlet makam ve mevkilerine kat'a göz koymamışlardır.
Hattâ yapılan
teklifleri geri çevirmişler.
Devletin ayağına
gimemişler.
Gitmişse
devlet onların
ayağına
gitmiş...
Böylece o büyük irfan sahipleri, din ve ilim izzet ve
şerefini
her
şeyden
üstün tutmuşlar.
Din ve ilmin haysiyetini ayaklara altına
almamışlar.
İlim
ve dinin izzetini ayağa
düşürmemişlerdir.
Ya ne yapmışlar?
Devletin makam ve mevkilerinde gözleri olmadıklarını
yaşayışlarında
göstermişler.
Sözleriyle doğrulamışlar.
Tavırlarıyla
ortaya koymuşlardır.
Devletin başında
olanları
kendilerinden emin kılmışlar.
İktidarlarını
kaybetme endişelerine
düşmelerine
mahal olmadığını
belirtmişler.
Nitekim, bir
zaman gelmiş
Sultanül'l-Ulema Bahaeddin Veled, maddî-manevî ilimlerde zirveye çıkmıştı.
Çevresinde geniş
bir halk kitlesi oluşmuştu.
Manevî nüfuzu gönülleri kendisine bağlamış..
Kalbleri fethetmişti.
İşte
bu durumdayken en yakın
çevresi kendisine bir teklifte bulunmuşlar:
Başlarına
geçmesini istemişler.
Buyruğuna
gireceğini,
onu koruyacaklarını
söylemişler.
Fakat o, çok
kimselerin başını
döndürecek bu teklifi elinin tersiyle itmesini bilmiş:
"Bizim
yolumuz Peygamberimize tâbi olmak, O'na uymak yoludur." diyerek
çok düşündürücü,
çok anlamlı
bir cevap ve yanıtta
bulunmuştur.
Çünkü
biliyordu ki o mübarek zâtı
muhterem; Hz. Muhammed, tüm insanlar için gönderilmiştir.
Kimseyi yerinden yurdundan etmek için gönderilmemiştir.
Kimseyi mevki ve makamından
etmek için görevlendirilmemiştir.
Bunun somut
örneği
İran'ın
Yemen vâlisi Bâzân'ın
(ö. 632)
İslâmı
kabul ettikten sonra da,
İslâm
devletinin ilk San'a vâlisi olarak, vâlilikte bırakılmasıdır.
Hz.
Peygamber halkla -o zaman iktidar mevkiinde sayılan-
ileri gelenlerin arasını
açmamış.
Halkı
onlara karşı
kışkırtmamış.
Zamanın
işçileri
hükmündeki köleleri; patronları
yerinde olan sahiplerine karşı
harekete geçirmemiştir.
Kimsenin,
İslâm'a
gelmekle kaybedeceği
maddî-mânevî birşey
olmayacağını
göstermiş.
Bilâkis maddî-mânevî yönden kazançlı
çıkacaklarını
belirtmiştir.
Peki öyleyse
bunca olay, bunca savaş
neyin nesi denirse, deriz ki: Bu inceliği
anlamayan, başta
Kureyşliler;
sandılar
ki
İslâm
olmakla, her yönden kayba uğrayacaklar!
Bu yüzden Hz. Peygamber'e ve Müslüman olanlara yüklendikçe
yüklendiler. Ellerinden geleni arkalarına
koymadılar.
Hz.
Peygamber ve müslümanlar hep savunmada kaldılar.
Sonraki başarılarının
temelinde ise nefsî savunma vardır.
Fakat bu
savunma, yerine göre baskın,
yerine göre taarruz, yerine göre fetih ve alışlarla
netîcelenmiştir.
Yok edilmek
istenen Müslümanlar, varlık
mücadelesi vermişler.
Galebe etmekte, yendiklerini de kendilerine zarar veremeyecek bir
hürriyet ve imkâna kavuşturmuşlardır.
İslâm
zaferlerinin gerekçesi, hem kendileri hem karşısındakilerin
sulh ve selâmeti için iki tarafın
da barış
içinde yaşamalarını
sağlamak
yâni:
"Hazır
ol cenge eğer
istersen sulh u salâh" için olmuştur.
İşte
böyle bir Peygamber'in izinde olan bu âlimler, bu hususu asla
ihmal etmemişler.
Bu konuda sesziz kalmamışlar.
sözlerini esirgememişler.
Tenkit ve eleştiriden
asla geri durmamışlardır.
Nedir
İslâm
âlimlerinin susmadıkları
durum derseniz aziz okur?
Şudur:
Siyasete karışmayan
bu zatlar, başta
bulunanlardan, iktidara sahip olanlardan
İslâmın
tatbikini istemişler,
halka zulüm yapmamalarını
istemişler.
Adil olmalarını
istemişler.
"El adlü
esasü'l-mülk" yâni "Adalet mülkün temelidir." hükmünü tam olarak
iktidara geliş
tarzlarını
sorgulamamışlar,
bunu mes'ele yapmamışlar,
sorun hâline getirmemişlerdir.
Tatbik istemişler.
İcbar
etmemişler.
Zorlamamışlardır.
Tatbiksizlik karşısında
ise halkı
hükümetlere karşı
kışkırtmamışlardır.
Şüphesiz
bunun hikmeti vardır
lâkin bu başka
bir yazı
konusudur.
*
Böyle yaptıkları,
yâni fiilen iktidardan ve iktidardakilerden uzak durdukları
içindir ki, genellikle bir sözleri iki edilmemiş.
Aksine sözleri emir telâkki edilmiş.
Birer buyruk sayılmış.
Hemen yerine getirilmiştir.
Nitekim
Mevlânâ hazretleri, devletin başında
bulunanlardan
ırak
durmuş.
Adeta pencereden bakmış.
İçine
girmemiş,
girip karıştırmamıştır.
Kendisi için onlardan hiçbir
şey
istememiştir.
Fakat,
kimileri, aracı
olmasını
istedikçe,
Mevlânâ sarılmış
hemen kaleme,
Halk adına
sunmuş
dilekçesini devlete,
Devlet de
iki etmemiş
sözünü Mevlânâ'nın,
İşini
yapmış,
mağdur
olan vatandaşın.
İşte,
Sultanü'l-Ulema Bahaeddin Veled; Mevlânâ gibi, böyle mümtaz ve
seçkin bir
İslâm
âlimi ve ilahî aşk
sâhibi bir zâtın
babasıdır.
Baba oğula
lâyık.
Oğul
babaya elyak.
İşte
iki güzel örnek!
Bitirelim sözü böyle
diyerek...
Vesselâm...